Koruma Bölgeleri: Yıldırımdan korunma sisteminde direk darbe durumunda, yıldırım akımı mevcut iniş iletkenleri yoluyla topraklama sistemine akar. Yıldırım ve aşırı gerilime karşı koruma konsept ve bütünlük gerekmektedir. Topraklamanın tam olması, dış paratoner sisteminin olması ve yapının bölgelere ayrılması gerekmektedir.
Etkin bir koruma yapabilmek için birçok norm ve standarda riayet etmek gerekir. Bu noktada bölgelere ayırma çok önemlidir.IEC 1312 - 1 ve VDE 0185 bölüm 103'e göre yıldırım koruma bölgesi içten dışa doğru şu şekilde tanımlanır:
A: Tamamen bina dışında kalan ve direk yıldırım deşarjına açık olan bölgedir. Elektromanyetik alan sınırsız etkilidir.
B: Bu bölge direk yıldırım darbelerinin koruma alanıdır. Elektromanyetik alan sınırlı etkilidir.
Bölge 1: Ana enerji girişinin bulunduğu koruma bölgesidir. Bu bölgede yıldırım akımları kesicilere ya da eşpotansiyel bağlantı hatlarına aktarılabilir.
Bölge 2: Ana dağıtımdan alt dağıtıma başlanılan bölgedir. Burada meydana gelen partisel yıldırım akımları, yıldırım koruma bölgesi 1 tarafından azaltılır.
VDE Standartlarına Göre Sınıflandırma: Gerekli yüksek gerilim koruma cihazlarının seçiminde temel unsur elektrik tüketen işletme cihazlarının IEC 664 DIN VDE 0110 - 1 normuna uygun tekli iletken gerilim darbe direncidir.
Bu normlara uygun olarak aşağıdaki koruma kategorileri belirlenmiştir.
B Sınıfı Aşırı Gerilim Koruma: B sınıfı akım ileticileri direk yıldırım veya yakın etkilerine karşı koruma sağlar. Ana pano seviyesinde yıldırım kısmı akımlarına karşı sistemi korur. VDE 0110'a göre izolasyon seviyesi 6kV'tur.
C Sınıfı Aşırı Gerilim Koruma: C sınıfı koruma cihazları sayaç panosu içinde kaçak akım koruma şalterinin önüne yerleştirilir. Tali pano seviyesinde ani aşırı gerilim ve akımlarına karşı koruma yapar. VDE 0110'a göre izolasyon seviyesi 4kV'tur.
D sınıfı Aşırı Gerilim Koruma: D sınıfı koruma cihazları küçük dağıtım panolarında elektrik ve elektronik ekipmanları geçici piklere karşı korumak için dizayn edilmişlerdir. Son kullanıcı seviyesinde bir koruma gerçekleştirir. D sınıfı koruma cihazları korunmak istenen ekipmana çok yakın olarak yerleştirilir. Cihaz, elektronik ekipmana doğrudan koruma sağlar. VDE 0110'a göre izolasyon seviyesi 2,5/1,5 kV'tur.
Fabrika-Tesis vb. Yüksek Güçlü Yapılar için Aşırı Gerilim Darbe Koruyucuları
Bu tür yapılarda yıldırımdan ve aşırı gerilimlerden korunma tesisatı kurulurken tesisi veya binayı elektriksel anlamda tüm girişlerinden koruma altına almak gerekmektedir. Bina tepesine monte edilecek paratoner ile binanın üzerine düşebilecek yıldırıma karşı, bina elektrik panolarına monte edilecek olan Aşırı Gerilim Darbe Koruyucuları ile bina elektrik tesisatı ve cihazlar, bina data girişlerine monte edilecek data koruma modülleri ile de data girişleri - telefon santralleri - bilgisayar sistemleri vb. sistemler koruma altına alınmaktadır.
Elektriksel girişleri korumak için yukarıda şekli ve bağlantı şeması gösterilen MC serisi (yüksek güçlü yapılar için) ve V-20, 25 serisi (normal yapılar için) aşırı gerilim darbe koruyucuları kullanmaktayız. OBO BETTERMANN markalı bu ürünler Almanya üretimli olup tarafımızdan ithal edilmektedir. Sisteme paralel olarak bağlanan bu ürünler aşırı gerilime karşı bir filtre görevi görmekte ve tam koruma sağlamaktadır.
Normal yapılar için Aşırı Gerilim Darbe Koruyucuları
V - 20 ve 25 serisi ürünler bina elektrik tesisatını ve cihazları aşırı gerilime karşı korumak amacıyla bina elektrik ana pano ve tali panolarına monte edilirler. Bu tür sistemlerde kademeli koruma esas olduğundan B sınıfı korumalar ana pano seviyesinde, C tipi korumalar ise tali pano seviyesinde yapılandırılırlar. MC serisinde olduğu gibi burada da paralel bağlantı ve koruma söz konusudur. Her iki serideki ürünlerimizin de kolay monte edilebilir olmaları, fazla yer kaplamamaları ve değişik yapıların ve sistemlerin ihtiyaçlarına cevap verebilecek modüler yapıda olmaları avantajlarından bazılarıdır.
Cihaz - Priz Korumaları ; D sınıfı aşırı gerilim korumalar sadece bağlı olduğu cihazları korurlar. B ve C sınıfı korumaların mevcut olduğu binalarda D sınıfı korumalara genelde ihtiyaç yoktur. Ancak çok önemli cihazlar mevcut ise B + C + D sınıfı korumalar bir arada kullanılabilir. Çok yüksek aşırı gerilimlerin gelme riskinin düşük olduğu yerlerde D sınıfı tek başına kullanılarak bir koruma sağlanabilir.
Koaksiyel + Priz koruma (Televizyon Koruma) ; Televizyon koruma olarak tasarlanmış bu ürün televizyonunuzu elektrik şebekesinden gelebilecek aşırı gerilimlere karşı koruyacağı gibi aynı zamanda anten kablosu ve anten kablosu aracılığı ile gelebilecek aşırı gerilimlere karşı da koruma sağlamak için bir koaksiyel koruma ünitesi içermektedir. Data Telefon Korumalar
Tecrübelerimizden yola çıkarak aşırı gerilim sonucu cihaz arızalanmaları ve kart yanmaları en fazla şirketlerin telefon santrallerinde meydana gelmektedir diyebiliriz.
Oysa ki, her cihaz arızalanmasında, telefon santralinin kartlarının yanmasında veya ethernet kartları ile switch'lerin, hub'ların yanmalarını önlemek için data koruma cihazları kullanmak gereklidir.
Telefon santralleri için 2'li (2 hat girişli), 4'lü, 6'lı 10'lu seriler halinde korumalarımız mevcuttur.
Bilgisayar ve data cihazların günümüzdeki önemi aşikardır. Bu tür cihazların arızalanmaları tamirat yoluyla ek masraf oluşturmasının yanısıra içindeki bilgilerin yokolması ve bağlantılı çalışan cihazların çalışmaması nedeniyle kendi maliyetini aşabilecek zararlara ve işgücü kayıplarına neden olabilmektedir.
Koaksiyel Korumalar: Genellikle bina çatılarında bulunan uydu alıcılar, çanak antenler ile kablolu TV bina girişi vb. gibi yıldırım gerilimi veya aşırı gerilimin binanıza girişini sağlayacak koaksiyel data girişlerini korumak için tasarlanmış ürünlerdir. Bu ürünler data girişi öncesinde sisteme seri olarak monte edilmektedir. Farklı adaptörleri ve mekanizmaları ile her türlü sisteme uygun olarak kullanılabilirler.
